Klokkenluidersmelding

Het Bestuursdecreet van de Vlaamse overheid voorziet een procedure waarbij je inbreuken in de werkcontext kan melden en melders bescherming krijgen. Deze is gebaseerd op de klokkenluidersrichtlijn 2019/1937 van het Europees Parlement. 

Wat is een klokkenluider?

Klokkenluiders zijn personen die in het kader van hun werkrelatie feitelijke of mogelijke inbreuken vaststellen en die inbreuken melden.

Niet enkel personeelsleden kunnen klokkenluiders zijn, maar ook andere personen die met het lokaal bestuur samenwerken, zoals bijvoorbeeld vrijwilligers, ex-werknemers, consultants, leveranciers, sollicitanten, … . 

Politieke vertegenwoordigers en burgers zonder werkrelatie met het lokaal bestuur vallen niet onder het toepassingsgebied van de klokkenluidersregeling. 

Over welke inbreuken gaat het?

Een klokkenluidersmelding kan gaan over alle inbreuken op wetgeving en regelgeving die in Vlaanderen van toepassing is. Het gaat om een handeling of nalatigheid in de werkcontext die onrechtmatig is, of die de regelgeving schendt. 

Bescherming tegen sancties

Als je als klokkenluider een inbreuk meldt waarvan je gegronde redenen hebt om te geloven dat de informatie op het moment van de melding juist is, ben je door deze regeling beschermd tegen eventuele sancties. Je mag niet gestraft worden of nadelen ondervinden omdat je de inbreuk hebt gemeld (vb. negatieve beoordelingen, ontslag ...). 

Als je de informatie openbaar bekendmaakt, geniet je alleen bescherming als je de inbreuk eerst intern of extern gemeld hebt en er geen passende maatregelen genomen zijn binnen drie maanden nadat je melding ontvangen werd. Je bent ook beschermd tegen sancties als de gemelde inbreuk een dreigend of reëel gevaar voor het algemene belang vormt of als er bij externe melding risico bestaat op represailles of een inadequate behandeling van de inbreuk. 

Uitzonderingen 

  • Je kan deze regeling niet gebruiken om een lopende procedure tegen te houden. 
  • Als je bewust onjuiste informatie meldt of openbaar maakt, krijg je geen bescherming en zijn er wel straffen mogelijk. Je moet dus gegronde redenen hebben om te geloven dat de gemelde informatie op het moment van de melding juist is. 

Bescherming van identiteit

Elk kanaal behandelt een melding strikt neutraal en onafhankelijk. Je kiest zelf om al dan niet anoniem te melden. 

Meld je anoniem, dan blijft je identiteit uiteraard ongekend. Een anonieme melding heeft wel tot gevolg dat het meldkanaal beperkter is om de melding te onderzoeken en contact op te nemen met de melder. 

Maak je je naam bekend, dan wordt je identiteit beschermd. De meldingskanalen zorgen dat jouw identiteit, de identiteit van de anderen die in de melding genoemd worden en informatie waaruit jouw identiteit of deze van de anderen kunnen blijken, vertrouwelijk blijven. De toegang tot deze informatie wordt zoveel mogelijk beperkt. 

Intern meldkanaal

Het interne meldkanaal is enkel bedoeld voor meldingen van personeelsleden. Het interne meldkanaal voor Landen is de algemeen directeur of diens vervanger indien de algemeen directeur langer dan 7 dagen afwezig is.

Je kan je melding doen op een van onderstaande manieren:

  • Schriftelijke melding via brief of mail 

Als je je melding per mail wil versturen, dan richt je deze aan de algemeen directeur: kitty.bottu@landen.be

Via brief kan je jouw melding sturen naar volgend postadres: Lokaal bestuur Landen, t.a.v. Algemeen directeur, Stationsstraat 29A/1, 3400 Landen. Vermeld duidelijk op de omslag dat de brief ‘vertrouwelijk’ is door dit zichtbaar te noteren. De brief wordt in dat geval niet geopend voor postbehandeling maar wordt rechtstreeks aan de algemeen directeur bezorgd. 

  • Mondelinge melding via fysieke ontmoeting of telefonisch 

Je hebt het recht om binnen een redelijke termijn een afspraak te krijgen voor een fysieke ontmoeting om de informatie van je melding te bespreken.

Je kan ook een telefonische melding doen bij de algemeen directeur via het telefoonnummer 011 88 03 03. 

Als je ermee instemt, kan er een verslag opgemaakt worden van de mondelinge melding. Je krijgt dan de kans om dit verslag te controleren, te corrigeren en voor akkoord te ondertekenen.

Extern meldkanaal

Als personeelslid gebruik je bij voorkeur het interne meldkanaal. Denk je dat de inbreuk bij een interne melding niet doeltreffend behandeld kan worden? Of ben jij geen personeelslid, maar een externe die een werkrelatie heeft met het lokaal bestuur? Dan kan je een melding maken bij het extern meldkanaal, nl. Audit Vlaanderen.

Wat gebeurt er met je melding? 

  • Ontvangstmelding 

Je krijgt binnen 7 dagen na de dag van ontvangst door het meldkanaal een ontvangstmelding, tenzij: 

  • je melding al binnen die termijn werd afgehandeld. Dan krijg je meteen meer informatie over je melding. 
  • je je uitdrukkelijk verzet tegen het krijgen van een ontvangstmelding of je melding. 
  • een ontvangstmelding krijgen de bescherming van je identiteit in gevaar brengt. 
  • Maatregelen 

Je krijgt informatie over wat er met je melding gebeurde: 

  • binnen 3 maanden na de dag waarop het meldingskanaal de ontvangstmelding heeft verstuurd. 
  • binnen 3 maanden en 7 dagen als er geen ontvangstmelding verstuurd is. 

Je komt te weten welke maatregelen genomen zijn of worden genomen door je melding. Je krijgt ook een uitleg waarom die maatregelen genomen worden. De meldkanalen mogen je geen informatie bezorgen die het interne onderzoek of de rechten van de betrokken persoon of personen schaadt. 

Rechten van de betrokken persoon

De persoon over wie de melding gaat (de betrokkene), heeft deze rechten: 

  • geheimhouding van de identiteit 
  • recht op een doeltreffende voorziening in rechte 
  • recht op een eerlijk proces 
  • vermoeden van onschuld 
  • recht van verdediging, vb. het recht om gehoord te worden en het recht op toegang tot diens dossier 

Verwerking van persoonlijke gegevens

Als die gegevens beschikbaar zijn, verwerken de meldingskanalen deze persoonsgegevens bij de behandeling en registratie van meldingen op grond van de algemene verordening gegevensbescherming: 

  • Naam van de melder 
  • Contactgegevens en de functie van de melder 
  • Naam van de facilitator of van derden die verbonden zijn met de melder en die het slachtoffer kunnen worden van sancties in een werkcontext 
  • Naam en de functie van de betrokken persoon en informatie over de inbreuken van de betrokken persoon 
  • Naam van de getuigen 
  • Schriftelijke meldingen 
  • Stemopnames en het schriftelijke verslag van mondelinge meldingen?